Posts Tagged ‘kapha’

Vata, Pitta, Kapha, odkryj siebie na nowo (odcinek 3)

Marzec 15, 2012

Ajurweda, czyli nie taki diabeł straszny (odcinek 1)
Vata, Pitta, Kapha, czyli gdzie mieszkają dosze (odcinek 2)

Pora na kolejną porcję teorii. Bardzo ogólnie, żeby nie zanudzić, ale jednocześnie choć trochę rozjaśnić.

Znasz już wyniki testu (jeśli nie, warto go wypełnić w tej chwili) oraz swoje prakriti, czyli urodzeniową konstytucję psycho-fizyczną według Ajurwedy. Jesteś więc ajurwedyjskim typem z jedną lub dwiema dominującymi doszami, lub najlepszym, zrównoważonym typem – tridosza. Jeśli któraś z dosz przeważa w Twoim ciele lub umyśle, wpływa dosyć mocno na określenie Twojego wyglądu, zachowania, zdrowia, skłonności do chorób czy nawet nałogów. Możesz zadbać o jej balansowanie, aby uniknąć „przypisanych” jej zagrożeń. Według wskazówek Ajurwedy możesz zwrócić uwagę na to co jesz, w jaki sposób pracujesz czy odpoczywasz, do czego masz naturalne zdolności a co cię zaburza i lepiej tego unikać.

W przeciwieństwie do diet czy ćwiczeń „dobrych dla wszystkich”, Ajurweda traktuje każdego człowieka indywidualnie. Oznacza to, że to co dla jednej osoby jest dobre, dla innej może być całkiem odwrotnie – szkodliwe. Balansowanie ciała i umysłu prowadzi do wyrównania energii (dosz), do poziomu dla nas naturalnego. Jeśli jesteś typem Vata i tej energii masz najwięcej, zadbaj o to, żeby takie właśnie proporcje się utrzymywały. Jeśli się zmienią, będzie to stan dla ciebie nienaturalny i możesz zacząć chorować. Jeśli poznasz swoją prawdziwą naturę i zaakceptujesz to, czego nie da się zmienić, wówczas możesz zacząć naprawdę o siebie dbać, zamiast sobie szkodzić.

Jedna ze złotych zasad Ajurwedy mówi:

Podobne wzmaga podobne, przeciwne równoważy

Jeśli dosza rośnie, zawsze oznacza to zaburzenie. Zimną Vatę wzmaga, zaburza zimno, równoważy ciepło; gorącą Pittę wzmaga/zaburza upał, równoważy chłód, itd. Warto ją zapamiętać, ponieważ dzięki niej, znalezienie rozwiązania problemów, stanie się szybkie i łatwe. Zapraszam więc w podróż – poznaj siebie na nowo.

Poniższe opisy dotyczą przypadków, kiedy dominuje jedna dosza. Jeśli dominujące są u Ciebie dwie dosze, pierwsza określa twoją budowę fizyczną, druga konstrukcję psychiczną.

Jeśli jesteś typem VATA

Tak jak niestała, zmienna i zawsze w ruchu jest energia VATA, tak i osoby tego typu są konsekwentnie niekonsekwentne, nieprzewidywalne i zmienne, zarówno jeśli chodzi o zachowanie, funkcje organizmu czy nastroje. Ponieważ doszę VATA najłatwiej zaburzyć, osoby tego tyou, są podatne dużo bardziej niż inne typu na choroby. Mają też (patrz rysunek powyżej) mały i falujący poziom energii. Kiedy są zbalansowane, cechuje je wyobraźnia, pomysłowość, kreatywność. VATA niezbalansowana to niepokój, nerwowość i lęki.

Cechy charakterystyczne

– drobna budowa, suche włosy i skóra, zimne stopy i dłonie, wrażliwość na zimno, skłonność do zaparć, szybkie wykonywanie czynności, szybki chód, zmienny apetyt, trawienie, uczucia, skłonność do nieregularnego trybu życia, lekki sen, skłonność do bezsenności, entuzjazm, wyobraźnia, zmienność nastrojów, szybkie zapamiętywanie i szybkie zapominanie, zamartwianie się, wybuchy energii, łatwe męczenie się, oczyszczające wybuchy emocji, wrażliwość emocjonalna.

Ogólne wskazówki dla typu VATA:

Wszystko co zimne, suche, ruchliwe, szorstkie (podobne) będzie cię zaburzać. Ciepłe, oleiste, wilgotne, stabilne, regularne (przeciwne), będzie równoważyć.

  • utrzymuj ciepło (ubranie, otoczenie)
  • staraj się zachować spokój
  • unikaj surowego i zimnego jedzenia
  • unikaj ekstremalnie zimnej temperatury
  • jedz ciepłe jedzenie, z rozgrzewającymi przyprawami
  • dbaj o regularny tryb życia
Odżywianie:
Ajurweda dla typu VATA zaleca dietę opartą na proporcjach: 50% ziaren (pełnoziarniste kasze, pieczywo), 20% białka (jajka, nabiał, ryby, owoce morza, wołowina, tofu, soczewica), 20% świeżych warzyw, 10% owoców

Jeśli jesteś typem PITTA

Wszystko w twoim życiu cechuje intensywność, powiązana z żywiołem ognia. Osoby PITTA są ambitne, lubią wyzwania, z którymi mierzą się znakomicie. Kiedy są w równowadze, są czułe, ciepłe i radosne. PITTA zaburzona, to agresja, złość i krytycyzm.

Cechy charakterystyczne

– średnia budowa ciała i średnia wytrzymałość/poziom energii, dobre trawienie, wrażliwa skóra, skłonność do alergii, schorzeń przewodu pokarmowego, inteligencja, błyskotliwość, precyzyjne wyrażanie się, uczenie się przez doświadczanie

Ogólne wskazówki dla typu PITTA:

Wszystko co kwaśne, słone, gorące, lodowate (podobne) będzie cię zaburzać. Chłodne, słodkie (przeciwne), będzie równoważyć.

  • unikaj wystawiania się na wysokie temperatury, zwłaszcza powiązane z wilgotnością
  • ogranicz spożywanie soli i ciężkich, oleistych pokarmów
  • jedz niezbyt ostre, wychładzające jedzenie
  • pij chłodną wodę (ale bez lodu)
  • ćwicz regularnie (w chłodniejszej porze dnia)
Odżywianie:
Ajurweda dla typu PITTA zaleca dietę opartą na proporcjach: 50% ziaren (pełnoziarniste pieczywo pszenne, owsianka, gotowane kasze), 20% białka (fasole oprócz soczewicy, tofu, biały ser, mleko, białko jaj, kurczak, indyk, królik, krewetki), 20% świeżych warzyw, 10% owoców

Jeśli jesteś typem KAPHA

Jesteś najbardziej stabilnym i spokojnym typem ajurwedyjskim. Zrównoważona KAPHA to spokój i optymizm, niezrównoważona – ospałość i niezdecydowanie. Z natury kochająca i taktowna KAPHA, ma także wrodzona wytrzymałość fizyczną i wysoką odporność.

Cechy charakterystyczne

– solidna budowa, duży, stały poziom energii, wytrzymałość i odporność, empatia, powolność w działaniu, spokój i zrelaksowanie, wolne uczenie się ale dobra pamięć, wolne trawienie i słaby apetyt, skłonność do nadwagi, niezdecydowanie

Ogólne wskazówki dla typu KAPHA:

Wszystko co zimne, wilgotne, oleiste, słodkie, stabilne (podobne) będzie cię zaburzać. Ciepłe, lekkie, suche, ruchliwe, zmienne, gorzkie (przeciwne), będzie równoważyć.

  • wysiłek fizyczny, ćwiczenia, są wskazane dla ciebie w dużej ilości
  • unikaj ciężkiego jedzenia
  • nie wpadaj w rutynę, zmieniaj coś co jakiś czas
  • unikaj nabiału, tłustego i oleistego jedzenia
  • unikaj napojów z lodem
  • jedz lekkie, suche jedzenie
Odżywianie:
Ajurweda dla typu KAPHA zaleca dietę opartą na proporcjach: 30% ziaren (pełnoziarniste kasze, chrupkie pieczywo), 20% białka (fasole, kozie mleko, jajka, kurczak, indyk), 40% świeżych warzyw, 10% owoców

Jak o siebie zadbać

Posługując się głównymi wskazówkami dotyczącymi typów konstytucyjnych, możesz wprowadzić zmiany, czy delikatną korektę swoich przyzwyczajeń. Jeśli twoje ciało i umysł są względnie zbalansowane, wystarczy dbać o doszę VATA, zwracając jedynie uwagę na nie przesadzanie z produktami/zachowaniami potencjalnie dla nas szkodliwymi. Kluczem do sukcesu jest samoobserwacja i samo-świadomość dotycząca własnego ciała i umysłu. Z Ajurwedą, otrzymując krok po kroku kolejne instrukcje, staje się to bardzo proste, choć wymaga oczywiście czasu i zaangażowania. Jak zadbać o doszę VATA, już w następnym odcinku.

podobna tematyka w kategorii Ajurweda

Ciekawostki dotyczące balansowania dosz:

(more…)

Vata, Pitta, Kapha, czyli gdzie mieszkają dosze (odcinek 2)

Marzec 7, 2012

Ajurweda, czyli nie taki diabeł straszny (odcinek 1)

Wyobraźmy sobie gotującą się nad ogniem, w garnku zupę i porównajmy zupę do KAPHA, ogień do PITTA a przestrzeń, w której zaistniały i tlen potrzebny do rozpalenia ognia do VATA. Która z energii jest najważniejsza? Zupa, która odżywi organizm, ogień, bez którego się nie ugotuje, czy przestrzeń i powietrze? Według Ajurwedy najważniejszą doszą jest VATA, bo tylko w przestrzeni może zaistnieć materia, pozostałe energie i tylko VATA może wprowadzić je w ruch (roznosząc przy okazji ugotowane jedzenie gdzie trzeba).

Wyobraźmy sobie, gdzie mieszkają dosze w ciele. Wygląda to nieco do-góry-nogami. KAPHA – najcięższa, ma swój dom na samej górze (tułowia), PITTA w środku, a VATTA na dole (poniżej pępka). Może dzięki temu zachowują równowagę. Ciężka KAPHA nie opada za bardzo w dół, lekka VATA nie odlatuje za wysoko, a PITTA obydwie rozgrzewa. Wskazane miejsca to „domy” dosz, z których wychodzą one „do pracy”, wędrując po cały ciele.

Jeśli masz już wyniki testu, to trzy uzyskane wyniki wskazują na proporcje poszczególnych dosz w Twoim organizmie. Jeśli nie jesteś pewna/pewien wyników, wypełnij test za kilka dni jeszcze raz lub poproś o pomoc kogoś bliskiego.

Dosze mogą się łączyć na wiele sposobów:

  • jeśli jeden wynik znacząco przeważa, jesteś typem z jedną dominującą doszą
  • jeśli żaden wynik nie jest znacząco wyższy od pozostałych, jesteś typem z dwoma dominującymi doszami. Ta, która jesr wyższa, determinuje budowę ciała, niższa ma odzwierciedlenie w psychice.
  • jeśli wszystkie trzy wyniki są niemal równe, jesteś wyjątkowym, najlepszym możliwym typem tri-dosza (VATA-PITTA-KAPHA). Gratulacje ;).

Co to wszystko oznacza i czym to się je? Opisane poniżej dosze, w zależności od tego, która dominuje u ciebie, determinują twoje cechy fizyczne i psychiczne, określając także skłonność do konkretnych nawyków czy chorób. Możesz odpowiednio dobrać dietę i styl życia tak, aby utrzymać zdrowie i zapobiec chorobom oraz zrozumieć swoją naturę i nasze potrzeby.

Opis podstawowych typów konstytucyjnych i zaleceń dla nich, pojawi się na blogu wkrótce, w kolejnym odcinku.

Bez względu na to jaki wyszedł ci wynik testu i która dosza u ciebie dominuje, wszystkie trzy dosze mieszkają w twoim ciele, w każdej komórce, aby podtrzymywać życie i warto się z nimi zapoznać, żeby móc o nie dbać.

Dosza VATA – charakterystyka

cechy: lekka, sucha, szorstka, chłodna, ruchliwa, subtelna i nieregularna

gdzie mieszka: poniżej pępka, zwłaszcza w jelicie grubym, znajduje się naturalnie także w uszach, kościach, pęcherzu moczowym

kiedy dominuje naturalnie: godziny 2-6.00 i 14-18.00, zmiana pór roku, szczególnie wiosną i jesienią, po 50 r. ż.

za co odpowiada: za ruch w naszym ciele, przesuwa jak wiatr chmury pozostałe dosze, jest odpowiedzialna za przekazywanie impulsów elektrycznych w ciele, czyli jest odpowiednikiem zarządzającego układu nerwowego, za przesuwanie treści pokarmowej, przepływ krwi, limfy, myśli, usuwanie odpadów przemiany materii. Powiązana jest ze zmysłem dotyku i kreatywnością.

co ją zaburza: produkty wzdymające (fasola, kapusta), suche i lekkie (sałata, chipsy), śmieciowe jedzenie, picie zimnych napojów, spożywanie posilków w stresie, alkohol, kawa, zbyt dużo tv, podróżowanie, hałas, nieregularny tryb życia, późne chodzenie spać, chemia i sztuczne środki używane np. w kosmetykach, pośpiech, robienie 2 rzeczy na raz, stres, klimatyzacja, praca przy komputerze, wietrzna i zimna pogoda.

choroby związane z jej nierównowagą: odpowiada za około 80 chorób, m.in. zaparcia, biegunki, wzdęcia, zimne kończyny, nerwowość, pobudzenie, lęki, depresja, sztywność, bezsenność, migreny, zawroty głowy, bolesne lub nieregularne miesiączki, PMS, sucha skóra, łupież, utrata pamięci.

Dosza PITTA – charakterystyka

cechy: gorąca, ostra, kwaśna, cierpka, gorzka

gdzie mieszka: w jelicie cienkim, znaleźć ją również można w oczach, krwi, gruczołach potowych, żołądku, sercu (emocje)

kiedy dominuje naturalnie: godziny – 10-14.00 i 22-2.00, wiosna i lato, środek życia 16-50 r.ż.

za co odpowiada: bicie serca, poziom hormonów, temperaturę ciała, wzrok, głód i pragnienie, stan skóry, wątrobę, metabolizm (w ukł. pokarmowym, komórkowy a także umysłowy). Powiązana jest z witalnością.

co ją zaburza: praca przy komputerze, wystawianie się na wysoką temperaturę, jedzenie tłustych, ostrych, gorących lub zbyt zimnych potraw, nadmiar soli, jedzenie późno w nocy, kawa, alkohol, palenie, jedzenie kiedy jest się złym, gorący klimat.

choroby związane z jej nierównowagą: odpowiada za około 40 chorób, głównie związanych z trawieniem, nadkwasota, zgaga, problemy z wchłanieniem – osteoporoza, alergie, nadciśnienie, bóle serca, gorączka, uderzenia gorąca, wypryski na skórze, choroby układu moczowego, nadmierna potliwość, zaburzenia hormonalne, stany zapalne, gorączka, irytacja, wybuchy złości, zazdrość, siwienie i wypadanie włosów.

Dosza KAPHA – charakterystyka

cechy: ciężka, solidna, lepka, zimna, skondensowana

gdzie mieszka: w żołądku, ale także krtani, zatokach, płucach, sercu, ustach (ślina)

kiedy dominuje naturalnie: godziny: 6-10.00 i 18-22.00, w zimie i wczesną wiosną, w dzieciństwie

za co odpowiada: budowę komórek i tkanek, rozpoznawanie smaków i zapachów, nawilżanie stawów, płyn mózgowo rdzeniowy i tkanki mózgu, siłę, odporność

co ją zaburza: produkty ciężkie, słodkie, gęste, tłuste, mięso, produkty mleczne, biała mąka, jedzenie kiedy jest się smutnym, przejadanie się, zbyt długie spanie, brak wysiłku fizycznego, zimny i wilgotny klimat.

choroby związane z jej nierównowagą: odpowiada za około 20 chorób, ból stawów, śluz w klatce piersiowej – astma, kaszel, przeziębianie się, choroby zatok, mdłości, otyłość, podwyższony cholesterol, niestrawność, depresja, ociężałość, brak motywacji.

Vata, Pitta, Kapha, odkryj siebie na nowo (odcinek 3)


%d blogerów lubi to: